Hoe leid je een eenheid af bij natuurkunde?

Tijdens een natuurkunde-examen krijg je vaak de vraag om de eenheid van een onbekende grootheid af te leiden. 

Een eenheid afleiden betekent dat je de eenheden van de bekende gebruikte grootheden stap voor stap met elkaar combineert tot je de eenheid van de onbekende grootheid krijgt. 

De belangrijkste regel is:

• Met eenheden reken je op precies dezelfde manier als met gewone getallen.
• Je mag eenheden dus vermenigvuldigen, delen, kwadrateren en worteltrekken.

Stap 1: Schrijf de eenheden op van de bekende grootheden

Begin altijd met de eenheden van de grootheden die je kent of die je in Binas tabel 3a en 4 kunt vinden.

Je krijgt bijvoorbeeld de vraag: Gegeven is de volgende formule:

F = ½π ⋅ k ⋅ v² 

Leidt de eenheid van k af in de SI-grondeenheden (Tabel 3a).

Noteer de eenheden, gebruik eventueel Binas tabel 4. Let op dat:

• getallen en constanten hebben geen eenheid en verdwijnen;
• wortel en kwadraat wordt wel meegenomen;
• optioneel: zet [ ] om de onbekende grootheid.

Je krijgt dat:

N = [k] ⋅ (m s^-1)²

Stap 2: Vereenvoudig en isoleer de onbekende grootheid

Streep eventuele gelijke eenheden tegen elkaar weg of voeg ze samen. 

Isoleer de onbekende grootheid, zet deze alleen aan één kant van het = teken.

Je krijgt dan:

N = [k] ⋅ m² s^-2

N / (m² s^-2) = [k]

Stap 3: Vereenvoudig verder naar grondeenheden wanneer hier naar gevraagd wordt

Controleer of alles in de grondeenheden staat zoals je kunt vinden in tabel 3A.

Zo niet, gebruik dan tabel 4 om de grondeenheden te vinden.

Er zijn twee stappen die vaak voorkomen:

• N = kg m s^-2
• J = N m = kg m² s^-2

Voor N / (m² s^-2) = [k] krijg je:

kg m s^-2 / (m² s^-2) = [k]

Vereenvoudig dit naar:

kg m^-1 = [k]

Examentip

Bij het afleiden van eenheden:

• Getallen en constanten verdwijnen.
• Wortels en kwadraten worden meegenomen.
• Vereenvoudig waar mogelijk.
• Gebruik Binas tabel 4 om de SI-grondeenheden te vinden.

Meer hulp bij natuurkunde?

Ik ben Rafal Wietsma (Meneer Wietsma Natuurkunde). Op deze website vind je gratis uitlegvideo's per examendomein én een complete online examentraining waarin we samen volledige examens maken. Zo leer je niet alleen de theorie, maar vooral hoe je examenopgaven stap voor stap oplost.

Bekijk de online natuurkunde examentraining