Wat is het verschil tussen een elektrisch veld en een magnetisch veld?

Een elektrisch veld en een magnetisch veld lijken op elkaar: je kunt ze niet zien, maar ze oefenen wel een kracht uit.

Toch ontstaan ze op een andere manier en werken ze ook anders.

De belangrijkste verschillen zijn:

• Een elektrisch veld ontstaat door elektrische lading.
• Een magnetisch veld ontstaat door bewegende elektrische lading (stroom) of door een magneet.

Als je dit verschil begrijpt, kun je veel examenopgaven beter oplossen.

Wat is een elektrisch veld?

Een elektrisch veld is het gebied rondom een elektrische lading waar een andere elektrische lading een kracht ondervindt.

Ook als de lading stil staat, is er al een elektrisch veld aanwezig.

Wat is een magnetisch veld?

Een magnetisch veld ontstaat door:

• een permanente magneet;
• een stroomdraad;
• een spoel waar stroom door loopt.

Een stilstaande elektrische lading maakt geen magnetisch veld.

Hoe lopen de veldlijnen?

Elektrisch veld

Bij een positieve lading lopen de veldlijnen van de lading af.

Bij een negatieve lading lopen ze naar de lading toe.

De richting van het elektrische veld is dus: van positief naar negatief.

Magnetisch veld

Buiten een magneet lopen de veldlijnen: van de noordpool naar de zuidpool.

Binnen de magneet lopen ze weer terug van zuidpool naar noordpool.

Daardoor vormen magnetische veldlijnen altijd gesloten lussen.

Waar werkt een elektrisch veld op?

Een elektrisch veld oefent een kracht uit op:

• positieve ladingen;
• negatieve ladingen.

Een positieve lading beweegt met de veldlijnen mee.

Een negatieve lading juist tegen de veldlijnen in.

Een elektrisch veld kan een lading versnellen, vertragen en van richting laten veranderen.

Waar werkt een magnetisch veld op?

Een magnetisch veld werkt op:

• bewegende elektrische ladingen;
• stroomdraden;
• magneten.

Een stilstaande elektrische lading ondervindt géén magnetische kracht.

Een elektrisch veld kan een lading alleen van richting laten veranderen.

Welke formules zijn van toepassing bij een elektrisch veld?

Met de wet van Coulomb kun je de elektrische kracht tussen twee ladingen uitrekenen:

F_el = f ⋅ q ⋅ Q / r²

De kracht dat een elektrische veld op een lading uitoefent bereken je met:

F_el = q ⋅ E

Als een lading door een elektrisch veld gaat is er sprake van een toename aan elektrische energie:

ΔE_el = q ⋅ U

De toename (of afname) in elektrische energie kan voor een verandering in kinetische energie zorgen:

ΔE_k = -ΔE_el

Welke formules zijn van toepassing bij een magnetisch veld?

De lorentzkracht kun je uitrekenen op een stroomdraad:

F_L = B ⋅ I ⋅ L

De lorentzkracht kun je ook uitrekenen op een bewegende lading in een magnetisch veld:

F_L = B ⋅ q ⋅ v

Wanneer de lading door de lorentzkracht gaat afbuigen geldt:

F_L = F_mpz

Meer hulp bij natuurkunde?

Ik ben Rafal Wietsma (Meneer Wietsma Natuurkunde). Op deze website vind je gratis uitlegvideo's per examendomein én een complete online examentraining waarin we samen volledige examens maken. Zo leer je niet alleen de theorie, maar vooral hoe je examenopgaven stap voor stap oplost.

Bekijk de online natuurkunde examentraining